Czy Twój brokat trafi do świątecznego karpia?

W święta blask bije nie tylko od świec na stołach czy lampek na choinkach. Iskrzą się też brokatowe ozdoby na bombkach, stroikach, papierze pakowym, torebkach prezentowych, a nawet nasze makijaże i paznokcie. Choć wygląda to magicznie, warto pamiętać o ciemnej stronie tych błyskotek.

Czym właściwie jest brokat?

W większości definicji przeczytamy, że brokat to drobne, błyszczące płatki służące do ozdoby. W rzeczywistości to tylko mikroplastik, ale w ładnym przebraniu. Mikroplastik to tworzywo sztuczne o cząsteczkach mniejszych niż pięć milimetrów. Zwykle brokat, jak to bywa z mikroplastikiem, jest odporny na degradację, a jego rozkład może trwać nawet setki lat.

Brokat a środowisko – jak małe błyskotki wpływają na otaczający nas świat?

Naukowcy od lat badają wpływ mikroplastiku na środowisko, a wyniki ich prac nie są optymistyczne.

Ze względu na swoje małe rozmiary brokat łatwo przedostaje się do kanalizacji i oczyszczalni ścieków, skąd często trafia bezpośrednio do zbiorników wodnych. Według najnowszych badań warstwa brokatu w wodzie może ograniczać ilość promieniowania słonecznego docierającego pod powierzchnię wody. Zaburza to proces fotosyntezy roślin wodnych.

Co gorsza, mikroplastik jest pochłaniany przez plankton, który stanowi pożywienie dla wielu gatunków morskich zwierząt. Ryby jedzą plankton zanieczyszczony mikroplastikiem, a my zjadamy ryby. Tym sposobem szkodzimy nie tylko środowisku, ale również sobie.

Mimo niewielkich rozmiarów, brokat stanowi ogromne zagrożenie dla życia w morzach i oceanach. Ale nie tylko tam – mikroplastik obecny jest już w wodzie pitnej, glebie, a nawet w powietrzu.

Czy używanie brokatu jest legalne?

Regulacje dotyczące mikroplastiku zostały wprowadzone Rozporządzeniem Komisji Europejskiej. Najgłośniejszy zakaz dotyczący sprzedaży sypkiego brokatu (oraz niektórych produktów go zawierających) zaczął obowiązywać w październiku 2023 roku. Niestety przepisy nie dotyczą każdego rodzaju produktu zawierającego brokat.

Dla wielu kosmetyków czy detergentów wprowadzono okresy przejściowe. Ich całkowite wycofanie potrwa w związku z tym jeszcze kilka lat. Pierwsze efekty widać jednak już teraz. Firmy zastępują plastikowe drobinki bardziej ekologicznymi zamiennikami, np. z celulozy, liści eukaliptusa czy miki. Warto jednak pamiętać, że badania nad wpływem tych zamienników na ekosystemy wciąż trwają.

Wycofanie z produkcji plastikowego brokatu jest krokiem w kierunku ochrony środowiska, a także naszego zdrowia. Jednak warto mieć świadomość, że brokat to tylko jedno z wielu źródeł mikroplastiku, więc sam zakaz nie rozwiązuje tego złożonego problemu.