Zanieczyszczenie hałasem – czym jest i jak wpływa na nasze zdrowie?

Wiele mówi się na temat zanieczyszczeń środowiska i ich wpływie na nasze zdrowie. Jednak czy wiedzieliście, że istnieją zanieczyszczenia, których nie widać gołym okiem? Jednym z nich jest zanieczyszczenie hałasem.

To problem, który często jest przez nas ignorowany, mimo że towarzyszy nam niemal każdego dnia. Hałas może wpływać nie tylko na nasze samopoczucie, ale również na zdrowie.

Czym jest zanieczyszczenie akustyczne?

Zanieczyszczenie akustyczne, nazywane również zanieczyszczeniem hałasem, to nadmierne lub uciążliwe dźwięki, które występują w naszym otoczeniu. W przeciwieństwie do zanieczyszczenia powietrza czy wody nie możemy go zobaczyć, jednak jego skutki mogą być odczuwalne przez człowieka.

Skala tego problemu jest większa niż mogłoby się wydawać. Według danych Europejskiej Agencji Środowiska około 22 miliony mieszkańców Europy doświadcza uciążliwości związanej z nadmiernym hałasem, a około 6,5 miliona osób zmaga się z poważnymi zaburzeniami snu. Szacuje się również, że długotrwałe narażenie na hałas wiąże się z około 48 tysiącami przypadków choroby niedokrwiennej serca rocznie.

Co na co dzień nam hałasuje?

Hałas jest obecny w naszym życiu znacznie częściej niż możemy sobie uświadamiać. Jednym z jego głównych źródeł jest transport: samoloty, pociągi, autobusy, samochody. Szczególnie uciążliwy może być ruch drogowy, który w dużych miastach trwa przez większą część dnia.

Do innych źródeł hałasu należą również remonty, prace budowlane, zakłady przemysłowe, kosiarki czy głośna muzyka. Hałas może pojawiać się także podczas koncertów i innych wydarzeń publicznych. Oznacza to, że nawet jeśli nie mieszkamy w pobliżu ruchliwej drogi lub lotniska, prawdopodobnie i tak codziennie mamy kontakt z hałasem.

Jakie są normy hałasu?

W Polsce dopuszczalne poziomy hałasu określa rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 roku wraz z późniejszymi zmianami. Wartości te zależą między innymi od rodzaju terenu oraz źródła hałasu. Inne normy dotyczą na przykład ruchu samochodowego i kolejowego, a inne hałasu pochodzącego z zakładów przemysłowych czy urządzeń.

Przykładowo, w przypadku hałasu pochodzącego z dróg i linii kolejowych dopuszczalne poziomy dla poszczególnych terenów wynoszą:

• 61 dB w dzień i 56 dB w nocy – dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej,
• 65 dB w dzień i 56 dB w nocy – dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego,
• 68 dB w dzień i 60 dB w nocy – w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tysięcy mieszkańców,
• 50 dB w dzień i 45 dB w nocy – na terenach związanych ze szczególną ochroną, takich jak strefy ochronne uzdrowisk.

Dopuszczalny poziom hałasu określony w polskich przepisach nie jest jednak równoznaczny z poziomem całkowicie bezpiecznym dla zdrowia. Są to wartości stosowane między innymi do oceny i kontroli warunków korzystania ze środowiska.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opracowała zalecenia, które skupiają się na ochronie zdrowia. W przypadku hałasu drogowego WHO zaleca, aby średnie narażenie na hałas było niższe niż 53 dB, a w porze nocnej niższe niż 45 dB.

Skutki zanieczyszczenia hałasem

Nadmierny hałas może negatywnie wpływać zarówno na nasze samopoczucie, jak i zdrowie. Jednym z najbardziej odczuwalnych skutków są problemy ze snem. Głośne dźwięki mogą utrudniać zasypianie oraz powodować częste wybudzanie się w nocy.

Długotrwałe przebywanie w hałaśliwym otoczeniu może również powodować rozdrażnienie, stres i problemy z koncentracją. Jest to szczególnie ważne w przypadku dzieci i młodzieży, które potrzebują odpowiednich warunków do nauki i odpoczynku. Nadmierny hałas może mieć związek między innymi z zaburzeniami snu, problemami ze słuchem oraz negatywnym wpływem na układ krążenia.

Nie oznacza to oczywiście, że każdy głośny dźwięk od razu powoduje problemy zdrowotne. Znaczenie ma między innymi jego natężenie, czas trwania oraz częstotliwość, z jaką jesteśmy na niego narażeni.

Jak odpocząć od hałasu?

Choć całkowite wyeliminowanie hałasu z naszego życia jest praktycznie niemożliwe, możemy ograniczyć jego wpływ na nas. Dobrym sposobem jest spędzanie czasu w spokojnych miejscach, na przykład w parkach, lasach czy innych terenach oddalonych od ruchliwych ulic.

Na co dzień warto ograniczać niepotrzebne dźwięki, takie jak bardzo głośna muzyka czy telewizor. Podczas korzystania ze słuchawek należy również pamiętać o bezpiecznej głośności.

Ważne jest również tworzenie w miastach miejsc, w których można odpocząć od ciągłego zgiełku. Ograniczanie ruchu samochodowego, rozwijanie transportu publicznego, tworzenie terenów zielonych czy stosowanie rozwiązań chroniących przed hałasem może poprawić komfort życia mieszkańców.