Czy w Polsce są wulkany?

Wybuch wulkanu w Polsce? To raczej nie możliwe. Czy oznacza to jednak, że na terenie naszego kraju nie ma wulkanów? Odpowiedź może Cię zaskoczyć.

Nie słyszymy w wiadomościach o zbliżających się erupcjach i nie pamiętamy czasów, gdy polskie tereny były zalewane lawą. Nie oznacza to jednak, że w Polsce nie ma śladów dawnej aktywności wulkanicznej. Wręcz przeciwnie, zachowało się u nas kilka pozostałości po wygasłych wulkanach.

Najwyższy wulkan w Polsce

Nazywana przez wielu polską Górą Fudżi, Ostrzyca wznosi się na wysokość 501 m n.p.m. Jest najwyższym wzniesieniem Pogórza Kaczawskiego i znajduje się w pobliżu wsi Proboszczów na Dolnym Śląsku.

Ostrzyca zachwyca swoją niemal idealnie stożkową sylwetką. Jej szczytowe partie zbudowane są z bazaltu, a całe wzniesienie stanowi nek wulkaniczny – fragment dawnego komina wulkanicznego odsłonięty przez miliony lat wietrzenia i erozji, podczas których mniej odporne skały osadowe zostały stopniowo usunięte.

Jak do tego doszło?

Bazaltowa lawa, stygnąc wewnątrz komina wulkanicznego, kurczyła się i pękała według regularnego wzoru. W efekcie utworzył się tzw. cios kolumnowy – zespół wielobocznych kolumn o grubości około 15–30 cm. Dziś można je podziwiać na licznych skałkach szczytowych i stokowych, osiągających nawet 6 metrów wysokości.

To nie jedyny wulkan, jest ich więcej!

Ostrzyca nie jest jedyną pozostałością po dawnych wulkanach w Polsce. Na Dolnym Śląsku znajduje się Kraina Wygasłych Wulkanów, którą można określić mianem jednego z najciekawszych regionów geologicznych w kraju.

Obejmuje ona Góry i Pogórze Kaczawskie, gdzie można zobaczyć liczne wzgórza, skały oraz inne formy terenu będące śladami dawnej aktywności wulkanicznej. To właśnie różnorodność form pochodzenia wulkanicznego oraz dobrze zachowane ślady trzech okresów aktywności wulkanicznej sprawiają, że region ten wyróżnia się na tle pozostałych obszarów Polski.

Okresy aktywności wulkanicznej w Polsce

• Wulkanizm paleozoiczny, około 500 milinów lat temu
• Wulkanizm permski, około 270 milionów lat temu
• Wulkanizm kenozoiczny, około 20 milionów lat temu

Organy Wielisławskie – skalna pamiątka po dawnym wulkanie

Jednym z charakterystycznych miejsc w Krainie Wygasłych Wulkanów są Organy Wielisławskie, położone u podnóża góry Wielisławka nad rzeką Kaczawą. To chroniony pomnik przyrody i jedno z ciekawszych stanowisk geologicznych w Polsce.

W dawnym kamieniołomie można zobaczyć riolity, czyli skały wulkaniczne powstałe około 270 milionów lat temu, w okresie permskim. Podczas stygnięcia gorącej lawy skały popękały, tworząc setki wielokątnych kolumn o średnicy około 20-30 cm. Ich układ przypomina ogromne piszczałki organów, od których miejsce wzięło swoją nazwę.

Inspiracje na wakacje

Jeśli jednak Etna nie znajduje się w Waszych planach, zachęcamy do odkrycia Krainy Wygasłych Wulkanów. To wyjątkowe miejsce, gdzie można nie tylko podziwiać niezwykłe krajobrazy, ale także poznać fascynującą historię geologiczną Polski. Więcej informacji o atrakcjach tego regionu, trasach oraz Paszporcie Odkrywcy znajdziecie na stronie www.gorykaczawskie.pl.