Jak przyroda wpływa na zdrowie człowieka?

Współcześnie coraz częściej mówi się o relacji człowieka z naturą — i bardzo dobrze. Badania pokazują, że regularny kontakt z przyrodą wywiera istotny, pozytywny wpływ na zdrowie fizyczne oraz psychiczne człowieka. W niniejszym artykule przedstawiono wybrane wyniki badań, które ukazują, w jaki sposób środowisko naturalne oddziałuje na ludzi.

Czasem spacer na świeżym powietrzu bywa prostym sposobem na redukcję napięcia i regulację emocji po trudnym dniu. Czy zostawiałaś się bierze się ten efekt? Odpowiedzi dostarczają przedstawione niżej badania, które podkreślają znaczenie kontaktu z naturą dla dobrostanu człowieka.

Dlaczego warto wybrać się na spacer do parku?

Song i współpracownicy (2016) sprawdzili, jak spacer po niezazielenionym obszarze miasta oraz spacer po miejskim parku wpływają na mieszkańców miast. Wykazali, że wiosenny spacer po parku zwiększa aktywność przywspółczulnego układu nerwowego, którego działanie nasila się w sytuacjach odpoczynku i relaksu. Zaobserwowano również obniżenie aktywności współczulnego układu nerwowego, odpowiedzialnego za mobilizację organizmu, między innymi w sytuacjach stresowych. Co ważne, badacze powtórzyli to badanie również jesienią oraz zimą. Uzyskane wyniki potwierdziły, że opisany efekt występuje niezależnie od pory roku.

Czy relacja człowieka z natura istnieje?

Badania przeprowadzone przez Cervinkę, Röderera i Heflera (2012) wykazały, że poczucie więzi z naturą wpływa na dobrostan psychiczny i fizyczny człowieka. Osoby, które czują silną więź z przyrodą, częściej doświadczają poczucia sensu życia i mają jasno określony cel. Takie osoby częściej realizują swoje możliwości i wykazują wyższą samoocenę. Wyniki sugerują, że bycie blisko natury sprzyja zarówno samopoczuciu, jak i rozwojowi osobistemu.

Czy natura ma związek z procesem zdrowienia?

Badania przeprowadzone przez Ulricha i współpracowników (1993) oraz Ulricha (1992) dotyczyły wpływu kontaktu z naturą na proces zdrowienia pacjentów po zabiegach chirurgicznych. Wykazano, że osoby hospitalizowane w salach z widokiem na krajobraz wysokich drzew w porównaniu z pacjentami, których okna wychodziły na ceglany mur:

• szybciej dochodziły do zdrowia,
• stosowały łagodniejsze środki przeciwbólowe,
• potrzebowały mniejszej ilości leków,
• wcześniej opuszczały szpital.

Dodatkowo stwierdzono, że zarówno widok natury, jak i panoramy miejskie z terenami zielonymi:

• redukują odczuwanie bólu i stresu fizjologicznego,
• poprawiają nastrój pacjentów.

W badaniach wykazano również, że sama obserwacja obrazów i fotografii przyrody umieszczonych w szpitalu, a także świetlików dachowych ukazujących niebo, przyczynia się do:

• obniżenia ciśnienia krwi,
• zmniejszenia odczuwanego bólu,
• redukcji poziomu odczuwanego stresu.

Kontakt z roślinami a Twoje zdrowie

Badania Wichrowskiego i współpracowników (2005) wykazały, że praca w ogrodzie korzystnie wpływa na nastrój. Wyniki sugerują, że ogrodnictwo może stanowić skuteczne narzędzie w redukcji odczuwanego stresu, który pośrednio wpływa na przebieg choroby niedokrwiennej serca. Efekty te są związane z tzw. hortiterapią – formą terapii wykorzystującą kontakt z roślinami. Więcej na temat hortiterapii przeczytasz tutaj.

Czy wiesz, że…

Badania Wooda i współpracowników (2015) wykazały, że posiadanie zwierzęcia domowego wpływa na życie społeczne jego właściciela. Właściciele zwierząt częściej poznają nowych ludzi w swoim sąsiedztwie. Posiadacze psów, w porównaniu do właścicieli innych zwierząt, częściej uznają te znajomości za przyjaźnie. Około 40% właścicieli zwierząt przyznało, że otrzymało wsparcie społeczne od osób poznanych dzięki swoim zwierzakom. Naukowcy wnioskują, że zwierzęta domowe mogą działać jak katalizator relacji międzyludzkich i odgrywać istotną rolę w życiu społecznym lokalnej społeczności.