Najgroźniejszy wąż w Polsce – poznaj jedyny jadowity gatunek
Żmija zygzakowata to jedyny jadowity wąż występujący w Polsce. Spotkać ją można niemal w całym kraju – szczególnie w lasach, na polanach, torfowiskach i w gęstych zaroślach.
- Udostępnij
- Udostępnij
- Udostępnij
Żmija zygzakowata to jedyny jadowity wąż występujący w Polsce. Spotkać ją można niemal w całym kraju – szczególnie w lasach, na polanach, torfowiskach i w gęstych zaroślach.
Ryzyko spotkania żmii wzrasta latem – w słoneczne dni często wygrzewają się na kamieniach lub leśnych ścieżkach. Jak powinniśmy się zachować po spotkaniu żmii i czy jej jad jest groźny dla człowieka?

Jak wygląda żmija zygzakowata?
Żmija zygzakowata (Vipera berus) jest jedynym jadowitym wężem w Polsce i od 2011 roku gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną.
Dorosłe żmije osiągają zazwyczaj długość około 80 cm i wagę do 200 gramów. Charakteryzują się trójkątną głową i ciemnym zygzakiem, biegnącym wzdłuż grzbietu węża. Żmije mogą przybierać różny kolor – szary, brązowy lub czarny.
Gdzie w Polsce występuje żmija?
Żmija zygzakowata występuje w całej Europie, a w Polsce można ją spotkać niemal wszędzie – od nizin po góry. Najczęściej zamieszkuje lasy, polany, łąki, torfowiska i podmokłe tereny. Szczególnie licznie występuje na południu kraju, w Bieszczadach i Beskidzie Niskim, ale można ją też spotkać na Mazurach czy nad morzem.
Czy wiesz, że…
żmije zygzakowate potrafią przetrwać zimę w stanie hibernacji, nawet przy temperaturach poniżej zera? Zagrzebują się w ziemi, szczelinach skalnych lub pod kłodami, a ich metabolizm niemal całkowicie się zatrzymuje. Serce bije bardzo wolno, co pozwala im przetrwać kilka miesięcy w bezruchu, aż nadejdzie wiosna.
Czy żmija zygzakowata jest groźna?
Żmija nie jest zwierzęciem agresywnym. Zazwyczaj stara się uciec, a atakuje dopiero gdy poczuje zagrożenie lub zostanie przypadkowo podeptana. Jeśli usłyszysz syczenie żmii – to ostrzeżenie, by natychmiast się oddalić.
Dlatego należy zachować ostrożność i nigdy nie zbliżać się do żmii ani jej nie zaczepiać.
Co robić po ukąszeniu?
Jad żmii działa głównie na układ krwionośny i nerwowy. Po ugryzieniu w ciągu 15-20 minut mogą pojawić się zawroty głowy, nudności, ból i obrzęk w miejscu ukąszenia, a w skrajnych przypadkach zaburzenia krążenia.

Dla dorosłego człowieka ukąszenie żmii zygzakowatej rzadko bywa groźne, ale może stanowić poważne zagrożenie dla dzieci, osób starszych oraz alergików.
Jeśli dojdzie do ukąszenia należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną lub udać się do lekarza, niezależnie od tego jakie objawy wystąpią.
Ukąszoną kończynę należy unieruchomić i zdjąć z niej biżuterię oraz wszelkie przedmioty, które mogłyby uciskać spuchniętą część ciała. Ranę można zabezpieczyć jałowym opatrunkiem, ale nie wolno jej uciskać.
Czego nie wolno robić po ukąszeniu?
- Nie wysysaj jadu,
- Nie polewaj miejsca ukąszenia alkoholem,
- Nie podawaj żadnych leków samodzielnie,
- Nie schładzaj rany lodem,
- Nie uciskaj ani nie bandażuj rany.