Ważny krok dla przyrody – nowe gatunki zwierząt pod ochroną

Wraz z końcem marca ogłoszona została pozytywna wiadomość, świadcząca o reakcji świata na pogłębiający się kryzys bioróżnorodności. Tym razem dotyczyła ona wędrujących zwierząt. Sprawdź, które gatunki zostały objęte ochroną.

Decyzje podejmowane na poziomie międzynarodowym mają kluczowe znaczenie dla ochrony przyrody. Zwierzęta migrujące nie znają granic państw i często przemierzają wiele odległych od siebie miejsc. Nowe gatunki zostały dodane do listy w ramach Konwencji o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt.

Dlaczego wędrowne gatunki potrzebują ochrony?

Gatunki wędrowne przemierzają odległości, które można policzyć w setkach, a nawet tysiącach kilometrów i należą do jednych z najbardziej zagrożonych, ze względu na wrażliwość na zmiany w przyrodzie.

Jednym z ważnych problemów, które oddziałują na gatunki wędrowne jest utrata siedlisk. Postępująca urbanizacja, bariery infrastrukturalne, czy przeobrażanie siedlisk w pola uprawne doprowadzają do zanikania i fragmentacji siedlisk, w których gatunki mogą zdobywać pożywienie, rozmnażać się i odpoczywać. Na trasie migrujących zwierząt występują różne przystanki, a modyfikacja jednego z nich, może nieść ze sobą komplikacje w dalszej wędrówce.

Ważnym zagrożeniem dla zwierząt są również zmiany klimatu i zanieczyszczenia środowiska. Zmiany warunków wpływają na dostępność pokarmu, zdrowie zwierząt, a także ich zdolność do migracji. Nierzadko zwierzęta w trakcie swoich wędrówek padają bezpośrednią ofiarą ludzi. Spowodowane jest to kłusownictwem oraz nadmierną eksploatacją.

Czym jest Konwencja CMS?

Konwencja o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt (w skrócie CMS), zwana również konwencją bońską, jest międzynarodowym porozumieniem sporządzonym 23 czerwca 1979 roku w Bonn. Jej celem jest ochrona gatunków dzikich zwierząt, które migrują i przekraczają granice państw. Państwa, które przystąpiły do konwencji, zobowiązują się do współpracy w zakresie ochrony gatunków na liście konwencji oraz ich siedlisk.

Konwencja CMS określa gatunki zagrożone wyginięciem oraz te, które nie są bezpośrednio zagrożone, ale również wymagają wzmożonej, międzynarodowej współpracy. Do konwencji należy obecnie ponad 130 państw z całego świata. Jest to jeden z ważniejszych narzędzi globalnej ochrony. Działania ochronne dostosowane są do poszczególnych grup zwierząt oraz obszarów geograficznych, również na podstawie porozumień regionalnych i planów działań.

Jakie nowe gatunki zostały dodane do listy?

Pod koniec marca, w Campo Grande w Brazylii, odbyło się Spotkanie Konferencji Stron Koncwencji (COP15). Podczas posiedzeń, w dniach 23-29 marca zapadła decyzja o dodaniu 40 nowych gatunków do listy gatunków objętych ochroną. Do tej pory, lista obejmowała 1200 gatunków ptaków, ssaków oraz ryb. Wśród nowych gatunków znalazły się m.in.:

• Sowa śnieżna – duży arktyczny ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych, zamieszkujący na półkuli północnej. Jej charakterystyczny wygląd znany jest ludziom również z serii książek i filmów o Harry’m Potterze. Na jego zagrożenie wpływają zmiany klimatu i trudności w zdobywaniu pokarmu.

• Hiena pręgowana – największy gatunek hieny, zamieszkujący suche regiony Afryki oraz Azji. Gatunek ten traci naturalne siedliska, a także jest bezpośrednio prześladowany przez ludzi.

• Głowomłot olbrzymi – rekin o charakterystycznej, spłaszczonej głowie. Jego populacja stale się zmniejsza przez nadmiernie przełowienie i handel płetwami rekinów.

• Gepard – najszybszy lądowy ssak, którego ochrona kluczowa jest dla zachowania równowagi ekosystemów sawannowych. Jest zagrożony ze względu na utratę siedlisk, kłusownictwo oraz niską różnorodność genetyczną, która utrudnia rozmnażanie i zwiększa ryzyko chorób.

• Wydra olbrzymia – zwana również wilkiem rzecznym. Do jej zmniejszającej się populacji przyczynia się kłusownictwo, zanieczyszczenia wód, często spowodowane przemysłem wydobywczym a także utrata siedlisk przez wylesianie, rozwój infrastruktury i rolnictwo.

Wśród 40, nowych gatunków na liście Konwencji CMS, najwięcej jest ptaków, następnie zwierząt morskich, takich jak rekiny czy ryby chrzęstnoszkieletowe. Najmniejszą grupę nowych gatunków stanowią ssaki. Są to głównie gatunki wodne oraz duże drapieżniki lądowe, będące niezbędne do utrzymania bioróżnorodności i równowagi w przyrodzie.