Z grzybów powstaną domy, baterie i ubrania? Naukowcy już nad tym pracują

Grzyby kojarzą się przede wszystkim z leśnymi spacerami, kuchnią i jesiennym sezonem grzybowym. Tymczasem ich znaczenie wykracza daleko poza tradycyjne zastosowania. Coraz więcej badań pokazuje, że mogą one odegrać ważną rolę w rozwoju ekologicznych technologii, nowoczesnego budownictwa, elektroniki czy produkcji materiałów przyjaznych środowisku.

Szczególne zainteresowanie naukowców budzi grzybnia, czyli właściwe ciało grzyba zbudowane z cienkich, rozgałęzionych strzępek. Choć na co dzień pozostaje niewidoczna dla ludzkiego oka, jej wyjątkowe właściwości sprawiają, że znajduje coraz więcej praktycznych zastosowań.

Innowacyjne zastosowania grzybów. Od desek surfingowych po ekologiczne baterie

• Deski surfingowe z grzybni – jednym z ciekawszych pomysłów są deski surfingowe wykonane z wykorzystaniem grzybni. Materiał ten służy jako wypełnienie form tworzonych za pomocą druku 3D. Takie deski są w pełni kompostowalne, dzięki czemu mogą ograniczać ilość plastikowych odpadów trafiających do mórz i oceanów. Ich stosowanie może również wspierać ochronę i regenerację raf koralowych.
• Zamiennik skóry zwierzęcej – grzybnia znajduje zastosowanie także w przemyśle odzieżowym. Przykładem jest materiał Mylo, który stanowi alternatywę dla tradycyjnej skóry zwierzęcej. Powstaje on z odpowiednio przetworzonej grzybni i został już wykorzystany przez znane światowe marki, w tym Adidas.
• Ekologiczne opakowania zamiast styropianu – z grzybni produkuje się również materiały opakowaniowe będące alternatywą dla styropianu i pianek poliuretanowych. Technologia MycoComposite wykorzystuje grzybnię jako naturalne spoiwo dla słomy lub wiórów drzewnych, tworząc trwałe opakowania. Z kolei MycoFlex to elastyczna pianka wykonana w całości z materiału pochodzenia grzybowego. Rozwiązania tego typu wdrażają już duże firmy, takie jak IKEA czy Dell.
• Cegły z grzybów – naukowcy pracują także nad wykorzystaniem grzybni w budownictwie. Cegły grzybniowe powstają z odpadów organicznych połączonych z grzybnią. Chociaż ich wytrzymałość jest mniejsza niż tradycyjnych materiałów budowlanych, mogą znaleźć zastosowanie między innymi przy tworzeniu elewacji oraz lekkich konstrukcji.
• Grzyby w elektronice – potencjał grzybni dostrzega również branża technologiczna. Materiał ten może być wykorzystywany do produkcji elementów urządzeń elektronicznych, czujników reagujących na zmiany środowiska, a nawet ekologicznych baterii. W przypadku tych ostatnich naukowcy badają możliwość zastąpienia grafitowych elektrod nanowłóknami pozyskiwanymi ze ścian komórkowych grzybów.

Jaką rolę grzyby odgrywają w przyrodzie?

Grzyby tworzą również ścisłe relacje z innymi organizmami. Mogą żyć w symbiozie z glonami, a także współpracować z roślinami poprzez zjawisko mikoryzy. W takim układzie grzyby pomagają roślinom pobierać wodę i składniki odżywcze, otrzymując w zamian substancje niezbędne do życia.

Grzyby stanowią pokarm dla wielu gatunków zwierząt zamieszkujących lasy. Jednocześnie uczestniczą w naturalnej selekcji roślin, często atakując drzewa osłabione lub chore. W ten sposób pomagają utrzymać równowagę biologiczną w ekosystemach. Wiele gatunków grzybów rozkłada martwe szczątki roślin i zwierząt. Dzięki temu materia organiczna wraca do obiegu, a gleba zostaje wzbogacona w składniki odżywcze. Bez ich działalności w środowisku gromadziłyby się ogromne ilości obumarłych organizmów.

Nie wszystkie grzyby są pożyteczne

Choć grzyby pełnią wiele korzystnych funkcji, niektóre gatunki mogą powodować szkody. Część z nich wywołuje choroby roślin, prowadzi do gnicia tkanek lub atakuje uprawy rolne, obniżając wielkość plonów. W przyrodzie występują także grzyby pasożytnicze, które rozwijają się kosztem innych organizmów. Choć budowa domów w całości wykonanych z materiałów opartych na grzybni wciąż pozostaje wizją przyszłości, rozwój technologii wykorzystujących grzyby postępuje bardzo szybko. Coraz więcej wskazuje na to, że w najbliższych latach mogą one odegrać istotną rolę w tworzeniu ekologicznych materiałów, nowoczesnych urządzeń i zrównoważonych rozwiązań dla przemysłu