Zaćmienie Słońca 2026 w Polsce. Sprawdź, kiedy i gdzie je zobaczysz

W środę, 12 sierpnia 2026 roku, mieszkańcy niemal całej Europy będą mieli okazję obserwować jedno z najciekawszych zjawisk astronomicznych ostatnich lat – zaćmienie Słońca. W zależności od miejsca będzie ono częściowe lub całkowite.

Tego dnia w Polsce nastąpi zaćmienie częściowe, a Księżyc przesłoni od około 82 do ponad 85 proc. tarczy Słońca, w zależności od regionu kraju. Sprawdź, kiedy rozpocznie się zaćmienie Słońca, gdzie będzie najlepiej widoczne i jak przygotować się do obserwacji.

Czym jest zaćmienie Słońca?

Zaćmienie Słońca to zjawisko astronomiczne, które zachodzi podczas nowiu Księżyca. Dochodzi do niego, gdy Księżyc znajduje się pomiędzy Ziemią a Słońcem i częściowo lub całkowicie zasłania jego tarczę.

Wyróżniamy trzy główne typy zaćmień:

• Zaćmienie częściowe – Księżyc zasłania tylko część tarczy Słońca.
• Zaćmienie całkowite – Księżyc całkowicie zasłania tarczę Słońca, a przez krótki czas widoczna jest jedynie korona słoneczna. Korona słoneczna to zewnętrzna atmosfera Słońca. Na co dzień pozostaje niewidoczna i można ją obserwować jedynie podczas całkowitego zaćmienia.
• Zaćmienie obrączkowe – Księżyc znajduje się zbyt daleko od Ziemi, aby całkowicie zasłonić Słońce, dlatego wokół jego tarczy pozostaje widoczny jasny pierścień światła, nazywany „obrączką”.

Zaćmienie słońca 2026 – gdzie będzie widoczne?

Całkowite zaćmienie Słońca nastąpi 12 sierpnia 2026 roku. Będzie widoczne na półwyspie Tajmyr w Rosji, wschodniej Grenlandii, Islandii, Oceanie Atlantyckim, a następnie w północnej Hiszpanii i części Portugalii. W pozostałych regionach Europy, w tym w Polsce, będzie można obserwować zaćmienie częściowe.

Osoby planujące obserwację fazy całkowitej powinny rozważyć wyjazd do północnej Hiszpanii lub zachodniej Islandii. To właśnie tam przez kilkadziesiąt sekund będzie można podziwiać całkowicie przesłoniętą tarczę Słońca oraz jego koronę. Dla mieszkańców Europy będzie to pierwsza od 1999 roku okazja do obserwowania tego zjawiska.

Czy w Polsce będzie widoczne całkowite Zaćmienie Słońca?

Choć w Polsce nie wystąpi faza całkowita zaćmienia, to nadal będzie co obserwować. W zależności od regionu naszego kraju Księżyc przesłoni od około 82 do ponad 85 proc. tarczy Słońca. Największą fazę zaćmienia będzie można obserwować w południowo-zachodniej części Polski.

Pierwsze oznaki zaćmienia pojawią się około godziny 19:10-19:20 (dokładny moment będzie różnił się w zależności od lokalizacji). Maksimum zaćmienia nastąpi około godziny 20:00-20:10. W części kraju obserwacje mogą zostać skrócone przez zachód Słońca, który nastąpi jeszcze przed osiągnięciem maksymalnej fazy zaćmienia.

Gdzie najlepiej obserwować zaćmienie Słońca w Polsce?

Najlepszym miejscem do obserwacji będą tereny z odsłoniętym zachodnim horyzontem. To właśnie tam będzie można najlepiej śledzić przebieg zaćmienia, ponieważ wieczorem Słońce znajdzie się nisko nad linią horyzontu. Warto wybrać tereny położone z dala od wysokich budynków i drzew, najlepiej poza miastem, gdzie niebo nie jest zanieczyszczone sztucznym światłem.

Podczas obserwacji należy pamiętać o bezpieczeństwie. Na tarczę Słońca nie wolno patrzeć gołym okiem ani przez lornetkę czy teleskop bez odpowiednich filtrów słonecznych. Do obserwacji najlepiej wykorzystać specjalne okulary przeznaczone do oglądania zaćmień lub certyfikowane filtry montowane na teleskopach i lornetkach.

Osoby, które nie dysponują takim sprzętem, mogą bezpiecznie śledzić przebieg zjawiska metodą pośrednią, np. za pomocą prostego projektora otworkowego (camera obscura), który wyświetla obraz Słońca na kartce lub innej jasnej powierzchni. Warto pamiętać, że zwykłe okulary przeciwsłoneczne, płyty CD, zdjęcia rentgenowskie czy okopcone szkło nie zapewniają odpowiedniej ochrony wzroku i nie powinny być wykorzystywane do obserwacji zaćmienia.

Podczas zaćmienia można patrzeć na Słońce gołym okiem wyłącznie w czasie fazy całkowitej, gdy tarcza jest zasłonięta przez Księżyc. Gdy tylko pojawi się pierwszy promień Słońca, należy ponownie założyć okulary ochronne. Ponieważ w Polsce będzie widoczne jedynie zaćmienie częściowe, przez cały czas obserwacji konieczne będzie korzystanie z odpowiedniej ochrony wzroku.

Kolejne zaćmienia

Miłośnicy astronomii nie będą musieli długo czekać na kolejne spektakularne zjawisko. Już 2 sierpnia 2027 roku całkowite zaćmienie Słońca ponownie będzie widoczne m.in. z południowej Hiszpanii, północnej Afryki oraz Półwyspu Arabskiego. W Polsce ponownie będzie można obserwować jedynie zaćmienie częściowe.